Rugpijn is een van de meest voorkomende redenen waarom mensen slecht slapen. En andersom: slecht slapen op een verkeerd matras kan rugklachten juist veroorzaken of verergeren. De vraag "welk matras bij rugklachten?" is dan ook een van de meest gestelde vragen die we bij Bosma Bedden krijgen. In dit artikel leggen we uit waar je op moet letten, welke typen matrassen geschikt zijn en hoe je het juiste matras vindt voor jouw rug.
Hoe je matras rugklachten kan veroorzaken
Je wervelkolom heeft van nature een S-vorm. In je rug zit een lichte holling (lordose), in het midden van je rug een lichte bolling. Een goed matras ondersteunt die natuurlijke kromming. Doet het dat niet, dan gaat het mis.
Is je matras te zacht, dan zak je te diep weg. Je rug hangt als het ware door, waardoor je spieren de hele nacht moeten werken om je wervelkolom recht te houden. Het gevolg: je wordt stijf en pijnlijk wakker.
Is je matras te hard, dan wordt je rug niet goed ondersteund in de lendenzone. Er ontstaat een holle ruimte tussen je onderrug en het matras. Je spieren moeten ook dan overuren draaien. Bovendien krijg je drukpunten op je heupen en schouders.
In beide gevallen herstel je 's nachts niet, terwijl dat juist het moment is waarop je tussenwervelschijven vocht opnemen en je spieren ontspannen. Een verkeerd matras houdt dat proces tegen.
Het belang van goede zonering
Bij rugklachten is zonering het belangrijkste kenmerk om op te letten. Een gezoneerd matras heeft verschillende hardheidsgraden op verschillende plekken. De meest voorkomende variant is een 7-zones matras:
- Hoofdzone. Licht steunen, niet te hard.
- Schouderzone. Zachter, zodat je schouder kan inzinken (vooral belangrijk voor zijslapers).
- Lendenzone. Stevig, zodat je onderrug goed ondersteund wordt. Dit is de zone die het verschil maakt bij rugklachten.
- Heupzone. Iets zachter, zodat je heup kan inzinken zonder dat je bekken kantelt.
- Bovenbeenzone. Gemiddelde stevigheid.
- Kuitzone. Licht steunend.
- Voetzone. Stevig, voor stabiliteit.
Die stevige lendenzone is cruciaal. Zonder die ondersteuning zakt je onderrug in, en dat is precies wat je wilt voorkomen bij rugklachten. Niet elk matras met het label "7 zones" biedt overigens dezelfde kwaliteit zonering. Proefliggen is de enige manier om het echt te voelen.
Welk type matras is geschikt bij rugpijn?
Er zijn meerdere typen matrassen die goed kunnen werken bij rugklachten. Welk type het beste is, hangt af van je lichaam en je voorkeuren.
Pocketveringmatras
Een pocketveringmatras met goede zonering is een van de beste opties bij rugpijn. De individuele veren passen zich aan je lichaam aan en bieden gerichte ondersteuning. De veren in de lendenzone zijn steviger dan die in de schouderzone, waardoor je rug precies de steun krijgt die nodig is. Een bijkomend voordeel: pocketvering ventileert goed, dus als je ook last hebt van 's nachts zweten is dit een fijne keuze.
Koudschuimmatras
Koudschuim is elastisch en veerkrachtig. Het matras duwt als het ware terug wanneer je erop ligt, waardoor je wervelkolom goed gesteund wordt. Een koudschuimmatras met meerdere zones kan heel goed werken bij rugklachten. Het is ook een licht matras, dus makkelijk om te draaien. Dat scheelt weer bij het onderhoud.
Traagschuimmatras (memory foam)
Traagschuim past zich aan je lichaamsvorm aan door je warmte. Dat geeft een "omarmd" gevoel en neemt drukpunten weg. Voor sommige rugpijnpatiënten werkt dit heel goed, maar niet voor iedereen. Traagschuim reageert langzamer, dus als je veel draait in je slaap kan het iets minder prettig aanvoelen. Bovendien houdt traagschuim warmte vast, wat voor warme slapers een nadeel is.
Latex matras
Latex combineert stevigheid met elasticiteit. Het veert direct terug als je van houding verandert, en het biedt goede ondersteuning over de hele lengte van je rug. Latex is van nature hypoallergeen en gaat lang mee. Een nadeel is dat latex matrassen zwaarder zijn dan schuimvarianten.
Hybride matras
Een hybride matras combineert een kern van pocketveren met lagen schuim. Je krijgt de ondersteuning van vering met het comfort van schuim. Voor rugklachten kan dit een goede middenweg zijn, zeker als je niet kunt kiezen tussen vering en schuim.
Rugklachten per slaaphouding
Hoe je slaapt maakt veel uit voor welk matras je rug nodig heeft.
Rugslaper met rugklachten
Als rugslaper is het belangrijk dat je lendenzone goed ondersteund wordt. Je matras mag niet te zacht zijn, anders zakt je onderrug door. Maar ook niet te hard, want dan ontstaat er een holle ruimte onder je rug. Een medium tot medium-stevig matras met goede lendensteun werkt voor de meeste rugslapers het best.
Zijslaper met rugklachten
Veel mensen met rugklachten slapen op hun zij, en dat is op zich een goede houding. Maar dan moet je matras wel genoeg inzinken bij schouder en heup. Gebeurt dat niet, dan kantelt je bekken en komt je wervelkolom scheef te liggen. Dat geeft juist meer klachten. Een zijslaper heeft vaak een iets zachter matras nodig dan een rugslaper, met duidelijke schouderzones.
Buikslaper met rugklachten
Op je buik slapen is over het algemeen de minst gunstige houding bij rugpijn, omdat je onderrug in een holle stand komt te liggen. Als je toch op je buik slaapt, kies dan een stevig matras zodat je niet te diep wegzakt. Probeer eventueel een dun kussen onder je bekken te leggen om de druk op je onderrug te verminderen.
Hard of zacht matras bij rugklachten?
Dit is misschien wel de meest gestelde vraag. En het antwoord is: geen van beide. Een te hard matras is niet automatisch beter voor je rug, ook al wordt dat vaak gezegd. En een zacht matras is niet per definitie slecht.
Waar het om gaat is dat het matras de juiste ondersteuning biedt op de juiste plekken. Dat hangt af van je lichaamsgewicht, je lichaamsbouw en je slaaphouding. Als vuistregel:
- Lichtere personen (onder de 70 kg). Een medium matras biedt meestal voldoende steun. Te hard en je krijgt drukpunten.
- Gemiddeld gewicht (70 tot 90 kg). Een medium tot medium-stevig matras werkt voor de meeste mensen goed.
- Zwaarder (boven de 90 kg). Een steviger matras is nodig om niet te diep weg te zakken. Vooral in de lendenzone is extra ondersteuning belangrijk.
Maar dit zijn richtlijnen, geen regels. Het enige wat echt werkt is proefliggen. Je lichaam voelt direct of een matras goed steunt of niet.
Wanneer is je matras de oorzaak?
Niet alle rugpijn komt door je matras. Maar er zijn een paar signalen die erop wijzen dat je matras (mede)schuldig is:
- Je wordt 's ochtends stijf of pijnlijk wakker, maar de klachten zakken overdag weg.
- Je slaapt ergens anders (hotel, logeren) en hebt minder last.
- Je matras is ouder dan 8 jaar.
- Je ziet of voelt een kuil in je matras.
- Je bent de afgelopen jaren meer of minder gaan wegen, maar slaapt nog op hetzelfde matras.
- Je bent gestopt of begonnen met sporten en je lichaam is veranderd.
Herken je een of meer van deze punten? Dan is het de moeite waard om je matras eens kritisch te bekijken.
5 praktische tips bij het kiezen
- Ga proefliggen. Online specificaties vertellen je niet hoe een matras voelt. Neem de tijd in een showroom. Lig minimaal 10 minuten op elk matras dat je overweegt, bij voorkeur in je gebruikelijke slaaphouding.
- Laat een slaapmeting doen. Bij Bosma Bedden doen we een persoonlijke meting waarbij we je lichaamscontouren in kaart brengen. Zo weten we precies welke zones voor jou belangrijk zijn.
- Neem je partner mee. Slaap je samen? Dan moeten twee lichamen goed liggen op hetzelfde matras. Overweeg eventueel twee losse matrassen naast elkaar.
- Let op de combinatie matras en bedbodem. Een goed matras op een slechte bedbodem presteert niet optimaal. De bodem beïnvloedt de ventilatie en ondersteuning van je matras.
- Vergeet je kussen niet. Je hoofdkussen bepaalt of je nek in lijn ligt met je wervelkolom. Een nieuw matras met een oud, doorgezakt kussen lost maar de helft van het probleem op.
Veelgestelde vragen
Helpt een topper bij rugklachten?
Een topper kan het comfort van je matras verbeteren, maar lost een structureel probleem niet op. Is je matras doorgezakt of biedt het onvoldoende zonering, dan helpt een topper onvoldoende. Een topper is bedoeld als verfijning bovenop een goed matras, niet als pleister op een slecht matras.
Is een boxspring beter voor mijn rug dan een ledikant?
Niet per definitie. Zowel een boxspring als een ledikant met lattenbodem kan goede ondersteuning bieden bij rugklachten. Het verschil zit vooral in het type matras en de kwaliteit van de bedbodem. Een boxspring met pocketvering in zowel de box als het matras biedt wel extra vering, wat sommige mensen als prettiger ervaren.
Kan ik rugklachten voorkomen met het juiste matras?
Een goed matras lost niet alle rugproblemen op, maar het kan er wel veel aan bijdragen. Als je wervelkolom 's nachts goed ondersteund wordt, krijgen je spieren en tussenwervelschijven de kans om te herstellen. Dat verkleint de kans op klachten. Combineer een goed matras met voldoende beweging overdag voor het beste resultaat.
Hoe snel merk ik verschil op een nieuw matras?
De meeste mensen merken al binnen een paar nachten verschil. Maar geef je lichaam minimaal 2 tot 4 weken om te wennen aan een nieuw matras. In het begin kan het zelfs even onwennig voelen, zeker als je van een doorgezakt matras komt. Je lichaam is gewend geraakt aan een verkeerde houding en moet opnieuw leren ontspannen.
Kan ik bij Bosma Bedden advies krijgen over mijn rugklachten?
Wij zijn geen medisch specialisten, maar wel slaapspecialisten. We doen een persoonlijke slaapmeting en adviseren op basis van je lichaamsbouw, je slaaphouding en je klachten welk matras het beste past. Heb je ernstige of langdurige rugklachten? Raadpleeg dan ook je huisarts of fysiotherapeut. Wij werken graag samen met je behandelaar om tot het beste advies te komen.
Persoonlijk advies bij Bosma Bedden
Rugklachten en slecht slapen hoeven niet samen te gaan. Het begint met het juiste matras. Bij Bosma Bedden in Winschoten nemen we de tijd voor een persoonlijke slaapmeting en adviesgesprek. Zo weet je zeker dat je het matras kiest dat jouw rug echt helpt. Kom langs in onze showroom aan de Transportbaan 28 in Winschoten, of neem contact op voor een afspraak.